III. Standardy wymagań edukacyjnych

§ 4. 1. Główny element wewnątrzszkolnego systemu oceniania stanowią standardy wymagań edukacyjnych, czyli oczekiwane osiągnięcia uczniów, polegające na celowym, skutecznym i świadomym działaniu w określonych sytuacjach, przełożone na poszczególne stopnie szkolne dla odpowiednich zajęć edukacyjnych (bloków przedmiotowych, przedmiotów, ścieżek edukacyjnych).

2. Przy ich opracowywaniu, nauczyciele winni uwzględnić: Zob.: Aktualne podstawy prawne

  1. Standardy wymagań egzaminacyjnych ustalone centralnie przez Państwową Komisję Egzaminacyjną (Rozporządzenie MEN z dnia 10 sierpnia 2001 r.);
  2. Podstawę programową kształcenia ogólnego dla sześcioletnich szkół podstawowych i gimnazjów (Rozporządzenie MEN z dnia 21 maja 2001 r.);
  3. Programy nauczania dopuszczone do użytku szkolnego dla sześcioletnich szkół podstawowych i gimnazjów (Obwieszczenie MEN z dnia 14 czerwca 2000 r. z późn. zm.);
  4. Zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzanów w szkołach publicznych (Rozporządzenie MEN z dnia 21 marca 2001 r. z późn. zm.).

3. Aby pomiar osiągnięć szkolnych był możliwy każdy nauczyciel powinien:

  1. ustalić wymagania programowe (Standardy wymagań edukacyjnych);
  2. zbudować skalę ocen na podstawie standardów wymagań edukacyjnych;
  3. ustalić sposoby i zasady sprawdzania osiągnięć uczniów;
  4. opracować wyniki i ocenić pomiar dydaktyczny (wartościowanie efektów pracy).

§ 5. 1. Nauczyciele, przy formułowaniu Standardów wymagań edukacyjnych dla poszczególnych zajęć edukacyjnych na kolejnym etapie kształcenia, winni zawrzeć opisy wymagań podstawowych oraz pełnych, a także sposób przeliczania spełnionych wymagań na poszczególne stopnie szkolne.

2. Wymagania pełne (możliwe do uzyskania, obejmujące program nauczania) powinny dobrze odzwierciedlać docelowe pożądane kompetencje (wiadomości, umiejętności i postawy), a ich spełnienie na poziomie wymaganym dla danego etapu kształcenia powinno wyrażać się uzyskaniem przez ucznia oceny bardzo dobrej. Ocena celująca oznacza wykroczenie poza oczekiwane wymagania programowe. Ocena dobra oznacza spełnienie wymagań w stopniu pośrednim pomiędzy pełnym i podstawowym.

3. Wymagania podstawowe (niezbędne do dalszego rozwoju) powinny obejmować podstawę programową na poziomie wymaganym dla danego etapu kształcenia, a ich spełnienie powinno wyrażać się uzyskaniem przez ucznia oceny dostatecznej. Ocena dopuszczająca oznacza takie braki ucznia w spełnieniu wymagań podstawowych, które nie przekreślają jeszcze możliwości kontynuacji nauki.

§ 6. 1. Oceniane kompetencje tego samego rodzaju, przy pomocy odpowiednich kryteriów wymagań, powinny być rozwijane przez uczniów z określoną dynamiką, a więc cechować je powinna kontynuacja (na kolejnych etapach kształcenia) i stopniowo coraz większy postęp (rosnący poziom wymagań).

2. Kryteria uzyskania określonych kompetencji powinny przyjmować opis czynnościowy (operacyjny), zilustrowanego przykładowymi zadaniami. W opisie tym musi być jasno wyrażona różnica pomiędzy wymaganiami pełnymi a podstawowymi. Postać zapisu powinna umożliwić udzielenie jednoznacznej odpowiedzi, czy dana kompetencja na danym etapie nauki została przez ucznia opanowana (uzyskana).

§ 7. 1. W Zespole Szkół przyjmuje się następujący model podziału treści nauczania na poziomy wymagań:

Treści nauczania

Warstwa treści

Wymagania
(poziomy wymagań)

Ponad program

 

Wykraczająca

 

Wykraczające (W)
stopień
celujący

Program nauczania

Dopełniająca

Pełne (D)
st
. bardzo dobry

 

(system czynności)

Rozszerzająca

Rozszerzające (R)
st
. dobry

 

Podstawa programowa

Podstawowa

Podstawowe (P)
st. dostateczny

 

(system czynności)

Konieczna

Konieczne (K)
st. dopuszczający

 

2. Podstawa programowa obejmuje wymagania podstawowe i zawiera te elementy treści nauczania (zoperacjonalizowane czynności wykonywane na określonym materiale - kompetencje uczniów), które są:

3. Program nauczania obejmuje zaś wszystkie warstwy treści nauczania od koniecznej do dopełniającej, czyli stanowi wymagania pełne. Należy przy tym pamiętać, że uczeń nie musi spełniać jednocześnie wszystkich kryteriów uzyskania określonej kompetencji- wystarczy, jeżeli spełnia większość z nich.

§ 8. 1. W Zespole Szkół ustala się następujące ogólne kryteria (poziomy) wymagań edukacyjnych na poszczególne stopnie szkolne obowiązujące przy ocenie bieżącej i ocenie klasyfikacyjnej śródrocznej lub końcoworocznej:

Skala ocen

Elementy treści nauczania

Ogólne kryteria
wymagań edukacyjnych

Uwagi



dopuszczający
2

Niezbędne w uczeniu się danego przedmiotu (bloku, dziedziny edukacji);

Potrzebne w życiu.
Uczeń ma braki w opanowaniu podstaw programowych, które nie przekreślają możliwości uzyskania podstawowej wiedzy z danego przedmiotu (bloku przedmiotowego) w ciągu dalszej nauki;
Uczeń rozwiązuje (wykonuje) typowe zadania teoretyczne i praktyczne o niewielkim stopniu trudności
.
 



dostateczny
3

Najważniejsze w uczeniu się danego przedmiotu (bloku, dziedziny edukacji);
Łatwe dla ucznia nawet mało zdolnego;
O niewielkim stopniu złożoności, a więc przystępne;
Często powtarzające się w program
ie nauczania;
Dające się wykorzystać w sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych;
Określone programem nauczania na poziomie nie przekraczającym wymagań zawartych w podstaw
ie programowej;
Głównie proste, uniwersalne umiejętności, w mniejszym zakresie wiadomośc
i.
Uczeń opanował wiadomości i umiejętności określone podstawą programową na danym etapie nauki (w danej klasie);

Uczeń rozwiązuje (wykonuje) typowe zadania teoretyczne lub praktyczne o średnim stopniu trudności.

Warstwa ta nie powinna przekraczać 50% treści całego programu, tj. podstawa programowa.



dobry
4

Istotne w strukturze przedmiotu (bloku, dziedziny edukacji);
Bardziej złożone, mniej przystępne aniżeli elementy treści zaliczone do wymagań podstawowych;
Przydatne, ale nie niezbędne w opanowaniu treści z danego przedmiotu (bloku, dziedziny edukacji) i innych przedmiotów szkolnych;
Użyteczne w szkolnej i pozaszkolnej działalności;
O zakresie przekraczającym wymagania zawarte w podstaw
ie programowej;
Wymagające umiejętności stosowania wiadomości w sytuacjach typowych wg wzorów (przykładów) znanych z lekcji i z podręcznika
.
Uczeń nie opanował w pełni wiadomości i umiejętności określonych programem na danym etapie (w klasie), ale opanował je na poziomie przekraczającym wymagania zawarte w podstawie programowej;

Uczeń poprawnie stosuje wiadomości, rozwiązuje (wykonuje) samodzielnie typowe zadania teoretyczne lub praktyczne.

Pogłębienie i poszerzenie wymagań podstawowych, ale nie obejmujące całego programu nauczania.



bardzo dobry
5

Złożone, trudne, ważne do opanowania;

Wymagające z korzystania z różnych źródeł;

Umożliwiające rozwiązywanie problemów;

Pośrednio użyteczne w życiu szkolnym;

Pełne opanowanie treści programu nauczania.

Uczeń opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności określonych programem nauczania na danym etapie (klasie);
Uczeń sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami , samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne i praktyczne ujęte programem nauczania, potrafi zastosować posiadaną wiedzę do rozwiązywania zadań trudnych i problemów w nowych sytuacjach
.
Mogą wykraczać poza opublikowany program nauczania.



celując
y
6

Znacznie wykraczające poza program nauczania;

Stanowiące efekt samodzielnej pracy ucznia;

Wynikające z indywidualnych zainteresowań;

Zapewniające pełne wykorzystanie wiadomości dodatkowych.

Uczeń posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania danego etapu (klasy) samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia;
Uczeń biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami w rozwiązywaniu problemów teoretycznych lub praktycznych z programu nauczania dla danego etapu (klasy) oraz wykraczające poza ten program, proponuje rozwiązania nietypowe; lub
Uczeń osiąga sukcesy w konkursach i olimpiadach przedmiotowych, kwalifikuje się do finałów na szczeblu wojewódzkim (regionalnym) albo krajowym lub posiada inne porównywalne osiągnięcie.
 

2. Propozycje przykładów o różnym stopniu trudności (P - podstawowe, R - rozszerzające, D - pełne) powinny stanowić uzupełnienie wymagań programowych, a tym samym pełniej obrazować Standardy wymagań edukacyjnych na poszczególne stopnie szkolne. Właściwy ich wybór zależy od nauczyciela po uwzględnieniu wymiaru godzin oraz kompetencji zespołu klasowego.

3. Szczegółowe kryteria wymagań edukacyjnych na poszczególne stopnie szkolne, wynikające z realizowanego programu nauczania opracowują nauczyciele poszczególnych przedmiotów (bloków, zajęć edukacjnych), uwzględniając i przestrzegając powyższych ustaleń oraz podają je uczniom i rodzicom (prawnym opiekunom) do wiadomości na początku każdego roku szkolnego. Kryteria te, jako część składową Przedmiotowego systemu oceniania, opracowują nauczyciele na piśmie  i są jednakowe dla wszystkich uczniów na danym etapie kształcenia (z danej klasy, poszczególnych oddziałów), z zastrzeżeniem § 19 ust. 1 i ust. 3.

4. Dyrektor Zespołu Szkół sprawdza zgodność Standardów wymagań edukacyjnych z obowiązującymi przepisami prawa oraz przechowuje ich kopie do wglądu dla uczniów i ich rodziców (prawnych opiekunów). Zob.: Aktualne przepisy prawne